Felsefe Yazıları

Hüseyin Hakan, Distopyalar ve Kuşku Çağına Yeniden Bakış: Çevrimiçi Toplum

Bir aksilik olmazsa, özellikle pandemiyle birlikte iyice dijitalleşen çağımızda -ki ben buna kuşku çağı diyeceğim, kuşkularımızı nasıl yönlendireceğimizi, şikâyet kültüründen sıyrılıp çözüm kültürüne geçmenin yollarını anlatacağım. Bu anlatı temelde pre-pandemi döneminden başlayıp elbirliğiyle inşa edeceğimiz ya da yıkıma uğratacağımız gelecekteki bir noktaya değin sürecek. Eğer sorunu yeteri kadar kavramsallaştırıp algılarsak, …

LUDWIG WITTGENSTEIN’IN YAN DEĞİNİLER KİTABINDAN ALINTILAR

“Başardığın, başkalarına, senin için ifade ettiğinden daha fazla bir şey ifade edemez. Sana neye mal olmuşsa, onlar da o kadar ödeyecekler.” (s.17) “Düşünce daha şimdiden bitkinleşmiş, işe yaramaz halde. Bir kez buruşturulunca bir daha hiç tam olarak düzgünleştirilemeyen yaldız kağıdı gibi. Benim neredeyse bütün düşüncelerim biraz buruşuktur.” (s.19) “İş, senin …

İbn Haldun’daki İlginç Evrim Fikri

İbn Haldun, İslam bilim tarihinde çok önemli bir figür. Ortaya attığı, açık açık kurucusu olduğunu söylediği ve detaylarını izah ettiği “umran ilmi”, bugün sosyoloji, antropoloji, siyaset bilimi, ilahiyat, tarih ve tarih felsefesi isimlerini alarak özelleşen pek çok ilim dalını şemsiyesi altında buluşturuyor. Yaşadığı yıllar (1332-1406) İslam medeniyetinin bilimsel açıdan en …

Uno Bomber, 21. Yüzyılın Arifesinde Ani Bir Manifesto

“Endüstriyel Sistem Yıkılmalıdır” Giriş * Sanayi devrimi ve sonuçları insan soyu için bir felaket oldu. Bu sonuçlar “gelişmiş” ülkelerde yaşayan bizlerin yaşamdan beklentilerimizi oldukça arttırırken toplumun dengesini bozdu, yaşamı anlamsızlaştırdı, insanları aşağılamalara maruz bıraktı, yaygın psikolojik acılara (Üçüncü Dünya’da fiziksel acılara da) yol açtı ve doğal dünyayı şiddetli zarara uğrattı. …

Raymond E. Fancher, Freud Üzerine

Freud araştırmalarını düşler ve çcouğun ruhsal gelişimi gibi fenomenlere genişletirken bile, geçimini bir ruhsağaltım uzmanı olarak kazanmayı sürdürüyordu. Kuramsal çalışması gibi, sağaltımı da yıllar içinde önemli ölçüde değişim ve gelişmden geçiyordu. İlkin, özgür çağrışımın bulunuşuyla, sağaltım işi Freud’a göreli olarak yalın ve açık görünmüştü. Görünürde yapması gereken tek şey hastalarının …

Jean- Paul Sartre, Varoluşçuluk

Varoluşçuya göre insan daha önce tanımlanamaz, belirlenemez; hiçbir şey değildir o zaman. Ancak sonradan bir şey olacaktır ve kendini nasıl yaparsa öyle olacaktır. Kavrayacak, tasarlayacak bir Tanrı olmayınca, insan doğası diye bir şey olmaz bu durumda. İnsan yalnızca kendini anladığı gibi değil, olmak istediği gibidir de. (sf.39) Gelgelelim gerçekten de …

Alain de Botton’un Felsefenin Tesellisi Kitabından Alıntılar

ARKA KAPAK: Alain de Botton, Felsefe’nin Tesellisi’nde günlük yaşamın bize en çok acı veren sorunları için rahatlıkla felsefeye başvurabileceğimizi kanıtlıyor. Her bölümünde ayrı bir filozofun yaşamından ve yazdıklarından yola çıkarak ayrı bir sorunu ele alıyor: Toplum tarafından kabul görmemenin tesellisini Sokrates’te, yeterince paraya sahip olmamanın tesellisini Epikuros’ta, düşkırıklığı yaşamanın tesellisini …

Wallerstein’in Ardından

20’nci yüzyılın önemli düşünürlerinden Immanuel Wallerstein’i 31 Ağustos 2019’da 88 yaşında yitirdik.  Wallerstein, her şeyden önce bir sosyal bilim insanıdır. Sosyal ve ekonomik tarih çalışmaları ile öne çıkmıştır. Kapitalizmin bir dünya sistemi olarak kökenleri, oluşumu, yapısal analizi, gelişimi ve olası sonu üzerindeki katkıları ile hatırlanacaktır.  Yapıtlarının iki ana esin kaynağı, Karl Marx …

Hermeneutiğin Tarihçesi

“Hermeneutik” bildirme, haber verme, çeviri yapma, açıklama ve açımlama (hermeneuein) sanatıdır (tekhne). Adını Yunan mitolojisindeki tanrı Hermes’ten alır. Hermes, tanrısal buyrukları ölümlülerin diline çeviren tanrıdır. Hermes’in bu işi, hermeneutik etkinliğin doğasını belirler niteliktedir: “Hermeneutik etkinlik, bir başka dünyaya ait anlam bağlamını, o an içinde yaşanılan dünyaya aktarma etkinliğidir” (Gadamer 1995: …

Jacques Ranciere, Filozof ve Yoksulları

En baştan söylesem de olur: Bu kitabın son noktası, bir parçası olduğu araştırmanın vardığı nokta olmayacak. Platon’un filozof-kralından hareket edip Marx’ın yarım kalmış devrimine ve oradan sosyolojik dünya anlayışının güncel krallığına, birkaç kerteriz noktası belirlemeyi ve birkaç patika çizmeyi amaçladığım bu yolculukta, hem çok yalın hem de çok karmaşık şu …