Fatma Berber’in mekân, sanat ve hafıza ilişkisini farklı disiplinler üzerinden ele aldığı beş kitaplık serisi Taştan Düş Yaratmak, Ayrıntı Yayınları etiketiyle okurla buluşuyor. Serinin ilk kitabı Taştan Düş Yaratmak: Edebiyat, Haziran 2026’da yayımlanıyor.
Taştan Düş Yaratmak, edebiyatla başlayan; müzik, resim, sinema ve şehir kitaplarıyla devam edecek disiplinlerarası bir hafıza yolculuğu olarak tasarlandı. Seri, şehirleri yalnızca fiziksel mekânlar olarak değil; duyguların, kayıpların, seslerin, imgelerin, hatıraların ve insan hikâyelerinin biriktiği canlı hafıza alanları olarak ele alıyor.
Fatma Berber, bu çalışmada mekânın sanat aracılığıyla nasıl hatırlandığını, dönüştüğünü, silindiğini ya da yeniden kurulduğunu araştırıyor. Tokatlıyan Otel’den Galata Kulesi’ne, Botter Apartmanı’ndan Akün Sineması’na, Ulus ve Anafartalar Caddesi’nden kaybolmuş salonlara ve unutulmuş şehir parçalarına uzanan geniş bir güzergâh kuruyor. Seri, resmî tarihin büyük anlatılarından çok, tarihin kıyısında kalmış hikâyelere, görünmeyenlere ve sesi duyulmayanlara odaklanıyor.
Serinin ilk kitabı Taştan Düş Yaratmak: Edebiyat, şehri yazı ve anlatı üzerinden yeniden düşünmeye açıyor. Roman karakterlerinden şiirlere, kaybolmuş otellerden kulelere, pasajlardan kişisel hafıza mekânlarına uzanan kitap; edebiyatın şehirle ve hafızayla kurduğu ilişkiyi çok katmanlı bir biçimde inceliyor.
Seri yalnızca metinlerden oluşan klasik bir araştırma çalışması değil. Kitaplarda yer alan QR kodlar aracılığıyla okurlar dönemin müziklerine, özel hazırlanmış Spotify listelerine, arşiv videolarına, görsel malzemelere ve dijital içeriklere ulaşabilecek. Böylece okuma deneyimi, metinle sınırlı kalmayan çok katmanlı bir hafıza deneyimine dönüşüyor.
Ocak 2024 ile Mart 2026 arasında gerçekleştirilen yaklaşık yüz söyleşi, serinin düşünsel omurgasını oluşturuyor. Seride Georgi Gospodinov, Shirin Neshat, Murat Belge, Refik Anadol, Yeşim Ustaoğlu, Bejan Matur, Tanıl Bora, Uğur Tanyeli, Devrim Erbil, İnci Eviner, Orhan Koçak, Haldun Hürel, Levent Cantek, Rober Koptaş ve daha birçok sanatçı, yazar, akademisyen, mimar, müzisyen, yönetmen ve araştırmacının görüşleri yer alıyor.
Taştan Düş Yaratmak serisi; edebiyat, müzik, resim, sinema ve şehir üzerinden aynı temel soruya farklı kapılardan yaklaşıyor: Mekân, hafıza ve sanat birbirine nerede değiyor?
Fatma Berber’in “aralıktan bakmak” olarak tanımladığı yaklaşım, serinin temel düşünsel zeminini oluşturuyor. Bu çalışma ne yalnızca akademik bir araştırma, ne yalnızca kurmaca bir anlatı, ne de klasik anlamda bir sözlü tarih projesi. Tam da bu alanların arasında duruyor. Geçmiş ile gelecek, hatırlamak ile unutmak, gerçek ile kurmaca, merkez ile çeper arasında yeni bir okuma alanı açıyor.
Ayrıntı Yayınları’nın Sanat ve Kuram dizisinden yayımlanacak olan Taştan Düş Yaratmak: Edebiyat, okuru tamamlanmış bir haritaya değil; kendi hafıza mekânlarını keşfetmeye davet eden açık uçlu bir atlasa çağırıyor.
İZDİHAM DERGİSİ