Werner Biermann, 1939 Yazı

Can Yayınları’ndan baskısı yapılan 1939 Yazı enteresan bir kitap.
Kurgusal bir dille yazılan tarih kitaplarını oldum olası çok sevmişimdir.  1939 Yazı, okuduğum bu tür kitapların en iyilerinden biri. Tarih böyle anlatılırsa, yani bir anlamda öykü anlatır gibi, sanırım etkisi biraz daha çok oluyor. Üstelik ‘history-story’ sözcüklerinin ilişkisini de unutmayalım.

Yanlış anlatmak istemiyorum: 1939 Yazı, bir kurgu kitabı değil. Belki öykü gibi gelen bazı yerleri tarih bilimi açısından ispatlanamaz ama yine de kitabın bir tarih kitabı, bir belgesel olarak okunmasına halel getirmiyor sanırım. Zaten Alman yazarımız aynı zamanda film yapımcısı ve yönetmenmiş. Onlarca belgesel çekmiş.

İkinci Dünya savaşının gelişini bilinen büyük olaylarla bilinmeyen küçük, kişisel olayları paralel okuyarak izliyoruz kitap boyunca. Daha da önemlisi Hitler yönetiminin savaş öncesi ülkesinde neler yaptığını görmek okuyanın kanını donduruyor.

1930’lar aynı zamanda bilim, edebiyat, sanat tarihi açısından büyük değerlerle dolu yıllardır. Kitabımızda özellikle bu yazarların, bilim ve spor adamlarının gün be gün neler yaptıklarını okumak, normal tarih kitaplarında adlarını bile göremeyeceğimiz kişilerin (bir kamp mahkumunun ailesi, tarlada çalışan ve sevgilisine mektuplar gönderen bir kız vb.) öykülerini okumak –yazar bunları günlüklerden, mektuplardan derlemiştir- bizde daha canlı kanlı bir karşılık buluyor.

Kitabın ana iskeletini tabiî ki politik olayların kronolojik sırayla gelişimi oluşturuyor. Ama kitabın özelliği bu büyük politik olayların önüne veya ardına o anda başka bir yerde olan ilgisiz gibi görünen bir olayı yerleştirmesi. Mesela, Hitler’in bir kararını anlatıyor ve hemen arkasından uzaklarda bir otel köşesinde viski içip radyodan haberleri dinleyen Hemingway’e geçiyor. Bir politik olayın ardından küçük bir çiftliğe veya fabrikaya gidiyoruz. Ama sonraları bu adamlar bambaşka olaylar ile tekrar karşımıza çıkıyor.

1939 Yazı, bize insanlık panoramasından bir bölüm sunuyor. Kitap bizi bir sayfadaki Hitler’li, Goebbels’li, Stalin’li, Churchill’li, Dr.Brandt’lı güçlü ama acımasız takim ile hemen karşı sayfadaki Camus, Georg Elser, Hosenfeld, Gustav Schröder, Max Schemeling, Agust Dickmann gibi insanlığın kahraman ve onurlu evlatlarının olduğu takım arasında seçim yapmamıza zorluyor. Çünkü bu maç yeryüzünde başka isimler ile sürer ve asla bitmez.

Behlül Dündar

İzdiham

izdiham-26-sayi

İzdiham 26. Sayı

İzdiham dergisi 26. Sayısında hiçbir yerde bulamayacağınız çok özel çalışmalar yer alıyor. Edebiyatla gençleri ve hayatı birbirine dost yapan İzdiham’ın bu sayısında Gökhan Özcan, Ercan Kesal, Ali Ayçil, Atakan Yavuz, Baki Ayhan T., Murat Kapkıner, Güray Süngü, Zeliha Yurdaer, Onur Bayrak, Dilek Kartal, Yağız Gönüler, Yunus Meşe, Mazlum Mengüç, İbrahim Varelci Süleyman Unutmaz, Ferhat Toka, Selman Urluca, Berkan Ürgen, Yasin Kara, Özer Turan, Çağatay Hakan Gürkan, Seda Bilici, Feyza Özcan, Beyazıt Bestami, Halil Kurbetoğlu, Oğuzhan Bükçüoğlu, Mustafa Toprak, Öner Buçukcu, Fahrettin Dede, Dinçer Ateş, Turgay Bakırtaş ve Bülent Parlak gibi nitelikli eserler veren edebiyatçılar ile genç ve umut vaad eden isimler yer alıyor. İzdiham Maarif Takvimi, Lügatlere Güncelleme, Bulgarlar Ne Okuyor? Adlı çalışmanın yanı sıra bir de taziye ilanı yer alıyor. Dengenizi Kaybettiniz, başınız sağolsun. İzdiham’ı bir solukta okunacak bir sayıyla karşınızda. İzdiham dergisinin 26. sayısına buradan ulaşabilirsiniz.

Bir Cevap Yazın

%d blogcu bunu beğendi: