Anadolu’da Kullanılan Unuttuğumuz Kelimeler

 

Birçoğunuz bu kelimeleri hatırlayacaktır.  Bilmeyenler öğrensin.

 

a
arastah: Tavan
ağırga: Asmanın çubuğundan yeni bir asma elde etmek için açılan çukur
ahbın: Hayvan dışkısının gübre olarak kullanıldığındaki adı
ayakcan: Merdiven
aha: Al (Kabaca)
aha: Şimdi, hemen (fiilden sonra kullanıldığında ,aha geliyim gibi.)
arayiş: Çardak
alel eşker: Aleni, açıktan
antere: Gömlek
ayıh: Uyanık, zeki-farkında
ayıhmah: Farkına varmak, ayılmak
acebe kalmak: Şaşırmak
arbet: İbret
arbet almak: İbret almak

b
bıldır: Geçen sene
bekmez: Pekmez
baran: Teyekdeki asmalar arasında kalan boşluk
bıhcı: Testere
balcan: Patlıcan
bad: Basamak, (ayahcanın badı)
bi zürbe: Çok, bir sürü
bayah: Az önce, demin
becit: Lazım, gerekli (çok mu becit sanki)

c-ç
çağa: Bebek, çocuk
ciğet: Dar ara sokak, bazan çıkmaz sokak.
çarh:Kalemtraş
çemçe: Kepçe
çabik: Hızlı ,seri
çerve: Mendil
çortun: Dam oluğu
com com: Çimmek,yıkanmak
cığızlık etmekOyunbozanlık etmek,mızıkçılık
çınah: Kedi vb pençesi
çınah atmak: kedi vb pençelemek, cırmalamak
cerbi: Zorla, güç kullanarak
cıcı: Teneke kutu
çıhın: Yaklaşık 1metre kare ebadında öteberi, yemek vb taşımaya yarayan küçük bohça.
çırpı: Teyeklerdeki asmaların budanan ve yakacak olarak kullanılan dalları
çerme: Çelme

b
bellik: İşaret, iz
bellik koymak: İişaretlemek.

d
derhe: Tarha, ağaç vb kesmede kullanılan araç
develeme: Topaç ya da modern adıyla “beyblade”
deplek: Darbuka
dolah:Yazma , kadınların başlarına örttükleri örtü.
dölbent: Tülbent
dırabızın: Güvenlik amacıyla merdiven vb yerlere yapılan koruluk
deşiştirme: Araştırma, inceleme,açığa çıkarma,kusurunu bulma,
dağına gitmek: Tuhaf bulmak, tuhafına gitmek,şaşırmak,garipsemek
dekmik: Tekme
depicek: Bel veya küreğin toprağa daha fazla ve daha rahat girmesi için ayakla basmaya yarayan tahta aparat.
dömbelek: Takla

e
eletmek: Götürmek, iletmek

f
farımak: Ağrı, sancı, hastalık, ateş vb azalmak, şiddeti azalmak
fortalmak: Caka satmak, hava atmak, gururlanmak
fitillemek/fitlemek: Birini kışkırtmak, tahrik etmek
fenikmek: Fenalaşmak, hasta olmak

g
garmınata: Karbonat
gerim: Teyeklerde hem toprak çıkarmak hem de yağmur sularının drene edilmesi için açılan uzunca kanal benzeri çukur.
guzlacı: Hamile
guşgana: Küçük tencere
gezik: Su, bulamaç vb kaynatma işlerinde kullanılan kazandan küçük kap
govalmak: Övünmek, kendini övmek
gahma: Direk, sütun, kolon
gevar: Su kanalında ana arterden alınan küçük kol, ark başı
göncük: Yeleklerdeki küçük ceb
gayırmak: Taraf tutmak, korumak
göyünmek: Canı acımak, sızlamak, canı yanmak
gırnap: İnce ip, iplik
gafla: Defa, kere, kez

 

 

 

Ahmet Özdemir

İzdiham

 

 

 

 

 

İzdiham Dergisinin 29. sayısı çıktı.  İzdiham 29. Sayısını hiçbir şey için okumayacaksanız bile 00.05.1965 tarihinde Elazığ Akıl Hastanesi’nde yatan Urfalı bir hastanın Allah’a yazdığı mektup için okuyun!   İzdiham 29. sayıya buradan ulaşabilirsiniz.

Bir Cevap Yazın