Mehmet Kaplan Toplantısı

Mehmet Kaplan Toplantısı

Prof. Dr. Necat Birinci:
“Mehmet Kaplan Olmasaydı Biz de Olmazdık”
Türk edebiyatıyla fikir hayatında önemli yere sahip bulunan ve nesiller yetiştiren merhum Mehmet Kaplan, “Doğumunun 100. Yılında” ESKADER tarafından Cağaloğlu’nda yâd edildi. 
Edebiyat Sanat ve Kültür Araştırmaları Derneği (ESKADER)’nin Timaş Kitapkahve’de düzenlediği “Bâbıâli Sohbetleri”nde bu hafta, yetiştirdiği onbinlerce talebe ve kaleme aldığı pek çok eserle fikir ve edebiyat dünyamızın unutulmayan simâlarından Prof. Dr. Mehmet Kaplan hatırlandı. Hocanın asistanlarından Aydın Üniversitesi Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü öğretim üyesi Prof. Dr. Necat Birinci, Mehmet Kaplan’ın hayatını, fikirlerini ve ideallerini hâtıralar eşliğinde anlattı.
Toplantının açış konuşmasını yapan ESKADER Kurucu Başkanı Mehmet Nuri Yardım, “Bâbıâli Sohbetleri”nde Mehmet Kaplan’ın konuşulmasının son derece önemli olduğunu belirterek, “Zira Mehmet Kaplan’ın hepimizin üstünde, Türkiye’nin üstünde çok hakkı vardır. Onun gerek talebeleri gerekse okuyucuları kendisini her zaman rahmet ve minnetle anıyorlardır.” dedi.
Mehmet Kaplan’ın “aydın”, “milliyetçilik” gibi konular hakkındaki görüşlerini açıklayarak konuşmasına başlayan Prof. Dr. Necat Birinci, “Kaplan Hoca Eskişehir’de geceyarılarında simit salep satarak maişetini temin ediyor, ailesine katkıda bulunuyor. O zor şartların altından kalkıyor ve Türkiye’nin en seçkin üniversite hocalarından biri oluyor. Hocanın kitaplar ve kütüphaneler hakkındaki yazıları çok değerlidir. O yazıların çerçeveletilerek kütüphanelerin girişine asılması gerekiyor.” dedi.
 Mehmet Kaplan Toplantısı2
19. ASIR TÜRK EDEBİYATI KÜRSÜSÜ
Mehmet Kaplan’ın o zaman adı 19. Asır T ürk Edebiyatı Kürsüsü’nde asistan olarak başladığını belirten Prof. Birinci, ilk iki tezinin “Eşrefoğlu Rumi” ile “Emir Sultan” tezleri olduğunu hatırlattı. Gazete ve dergilerde binlerce yazı neşrederek muhtelif konular hakkındaki düşüncelerini aktaran Mehmet Kaplan’ın Milli Eğitim Bakanı her değiştiğinde ona tavsiyeler ihtiva eden mektuplar yazdığına işaret etti. Mehmet Kaplan’ın bir yazısında Atatürk’le ilgili görüşlerini açıkladığını ifade eden Birinci, Kaplan Hoca’nın “Atatürkçülük yoktur. Çünkü Atatürk bir fikir adamı değil, bir eylem adamıdır.” dediğini aktardı. O dönemin bazı hızlı profesörlerinin Kaplan Hoca’yı bu görüşlerinden dolayı topa tuttuğunu ifade eden konuşmacı, “Ama Ahmet Hamdi Tanpınar, Kaplan’a sahip çıkarak onun üniversitede kalmasına vesile olmuştur. Bugün Mehmet Kaplan olmasaydı Orhan Okay da, Birol Emil de, Saim Sakaoğlu da, Abdullah Uçman da, ben de olamazdık.” dedi.
 Mehmet Kaplan Toplantısı3
HOCALARI VE FİKİR ADAMLARI
Prof. Dr. Necat Birinci konuşmasının ilerleyen bölümünde özetle şunları söyledi: “Kaplan Hocaya Reşit Rahmeti Arat da sahip çıkmış ve onu dil öğrenmesi için Almanya’da göndermiştir. Bütün eserleri kıymetlidir. Ama Tip Tahlilleri’nde de çok önemli bölümler var. ‘Alperen Tipi’ni bize o hatırlatmıştır. Kaplan Bey’in üç hocası var. Tarih görüşünü Fuat Köprülü’den, Divan şiirinin estetiğini Ali Nihad Tarlan’dan, dilin işleniş şeklini ise Reşit Rahmeti Arat’tan almıştır. Düşünce dünyasındaki işaret taşları bunlardır. Kaplan’ın ayrıca iki büyük hocası vardır. Türkiye’de, aynı zamanda arkadaşı olan Nurettin Topçu. Bir de Batı’dan Fransız filozofu Alain. Bu iki düşünürün büyük ölçüde etkisinde kalmıştır. Alain kültürün ve edebiyatın demokratikleşmesi gerektiğini söyler. Kültürün demokratikleşmesi ve millileşmesi gündeme gelmiştir. Bu hür düşünceyi Kaplan Hoca alır ve kitaplarında işler. Mehmet Kaplan’ın Tevfik Fikret adlı kitabı geçilememiştir. Namık Kemal kitabı aynı güçte değildir. Aslında hepimiz Mehmet Kaplan’ın yolundan gittik, onu taklit ettik. Şiir Tahlilleri’nde kronolojiye dikkat etmemiştir, kronoloji ilmî çalışmalarda önemlidir ama bu eksiklik o esere yine de bir nakise vermez.”
 Mehmet Kaplan Toplantısı4
BERELİ HOCANIN DİNE BAKIŞI
Mehmet Kaplan’ın Atatürk Üniversitesi’nin açılışında bulunduğu sırada soğuk olan memlekette üşümemek için başına bere taktığını bunun laikliği yanlış anlayan bazı öğretim üyeleri ve basın tarafından yanlış anlaşılarak Hocaya şiddetle hücum ettiklerini hatırlatan Necat Birinci, “Mükrimin Halil Hoca, 2000 bin rakımda ilim olmaz diyordu, ama Kaplan Hoca Erzurum’da ilim yapılabileceğini ispatladı. Orada da bir çok talebe yetiştirdi, eserler hazırladı.” Necat Birinci konuşmasının son bölümünde özetle şunları söyledi:
“Mehmet Kaplan’ın en büyük destekçisi edebiyat öğretmeni eşi Behice Kaplan’dır. Behice Hanım da Nihal Atsız’ın kızkardeşi, aynı zamanda Zeynep Kerman’ın da hocasıdır. Hocanın son yazısı, ‘Niçin bizde hastanelerde imam kadrosu yok?’ başlığını taşıyordu. Yazıda, Batıda da din adamlarının hastanelerde görev yaptığını ve hastalara moral verdiklerini ifade eden Hocanın bu değerli yazısı ne yazık ki yarım kalmıştır. Milliyetçilik kavramı, üzerinde en çok durduğu bir meseledir. Ona göre din esastır. O ırkçılık anlamındaki milliyetçiliğe pek sıcak bakmamıştır, bir kültür milliyetçisidir. Bizde din kültürün bir unsuru gibi sunulur. Hâlbuki din esastır, asıldır. Kaplan Hocanın sevdiği ve etkilendiği iki isim daha vardır. Onlar da Mümtaz Turhan ile Sabri Esat Siyavuşgil’dir. Mükrimin Halil Yinanç ile Nurettin Topçu’nun başlattığı ‘Anadoluculuk’ fikrine sahip çıkar, önemser ve bunu yazılarında işlerdi. Din karşında olumsuz hiçbir yönü yoktu. Dinin toplum hayatında çok mühim bir rolü olduğunu belirtir. Nesillerin Ruhu kitabı çok mühimdir, kitaptaki ‘Nesillerin Ruhu’ yazısı yeniden okunmalıdır. Hoca tarihimize, Osmanlı’ya çok değer verirdi. Osmanlı’yı tanımayan Türk olamaz inancındaydı. Unutulan Yunus Emre’yi gündeme getiren ve onu yanlış yorumlayanlardan kurtaran Mehmet Kaplan’dır. ‘Mukaddes Uçurum’da Yunus’u anlatır. Mehmet Kaplan, Yahya Kemal ve Tanpınar’dan çok istifade etmiştir. Ekip çalışmasını severdi. Çarşamba ve Cumartesi günleri evinde asistanlarıyla birlikte çalışır, kitaplar hazırlardı. Pazartesi günleri sabah fakülteye en erken o gelirdi. Takma isimlerle yazılar yazmıştır. Mehmet Kaplan bir ilim adamı olmanın yanı sıra aynı zamanda geçmişte sol fikir akımlarına karşı büyük mücadeleler veren ve onların hücumlarını durduran bir dâvâ, inanç ve mücadele adamıydı. Allah’tan kendisine rahmet diliyorum.”
Büyük bir dikkatle takip edilen konuşmanın ardından sorulara geçildi. Prof. Birinci, konuyla ilgili olarak kendisine yöneltilen sorulara cevaplar verdi. Ahmet Yüter Hocanın Kur’an-ı Kerim’den okuduğu aşir ve yapılan duadan sonra hâtıra fotoğrafları çekildi. Toplantıya özellikle genç edebiyatçılar, büyük ilgi gösterdiler.
İZDİHAM

 

izdiham-26-sayi

İzdiham 26. Sayı

İzdiham dergisi 26. Sayısında hiçbir yerde bulamayacağınız çok özel çalışmalar yer alıyor. Edebiyatla gençleri ve hayatı birbirine dost yapan İzdiham’ın bu sayısında Gökhan Özcan, Ercan Kesal, Ali Ayçil, Atakan Yavuz, Baki Ayhan T., Murat Kapkıner, Güray Süngü, Zeliha Yurdaer, Onur Bayrak, Dilek Kartal, Yağız Gönüler, Yunus Meşe, Mazlum Mengüç, İbrahim Varelci Süleyman Unutmaz, Ferhat Toka, Selman Urluca, Berkan Ürgen, Yasin Kara, Özer Turan, Çağatay Hakan Gürkan, Seda Bilici, Feyza Özcan, Beyazıt Bestami, Halil Kurbetoğlu, Oğuzhan Bükçüoğlu, Mustafa Toprak, Öner Buçukcu, Fahrettin Dede, Dinçer Ateş, Turgay Bakırtaş ve Bülent Parlak gibi nitelikli eserler veren edebiyatçılar ile genç ve umut vaad eden isimler yer alıyor. İzdiham Maarif Takvimi, Lügatlere Güncelleme, Bulgarlar Ne Okuyor? Adlı çalışmanın yanı sıra bir de taziye ilanı yer alıyor. Dengenizi Kaybettiniz, başınız sağolsun. İzdiham’ı bir solukta okunacak bir sayıyla karşınızda. İzdiham dergisinin 26. sayısına buradan ulaşabilirsiniz.

Bir Cevap Yazın

%d blogcu bunu beğendi: