Felsefe Yazıları

Stoacılar günümüz problemleriyle nasıl başa çıkarlardı?

Bazılarımız gergin. Diğerleriyse çalışmaktan bitkin düşmüş, ebeveyn olmanın getirdiği sorumluluklarla boğuşuyor ya da problemli bir ilişkiden çıkıp yenisine başlıyor. Ne olursa olsun, her ne problem yaşarsanız yaşayın, Stoacıların bilgelikleri her zaman yardımınıza hazır. Bu eski ve anlaşılmaz felsefenin takipçileri kendilerini Fransız Devrimi’nden Amerikan İç Savaşına, Vietnam’daki esir kamplarına kadar tarihin en …

Yuval Noah Harari, Para Bütün İnsanların İnandığı Tek Hikayedir

“yetmiş bin yıl önce, atalarımız önemsiz hayvanlardı. tarih öncesi insanların en önemli özelliği önemsiz olmalarıdır. dünya’ya etkileri denizanasından veya ateş böceklerinden ya da ağaçkakanlardan daha fazla değildir. bugün tam tersi gezegeni kontrol ediyoruz. ve soru şu: oradan buraya nasıl geldik? kendimizi afrika’nın bir köşesinde kendi işine bakan maymunlardan dünya hükümdarlarına …

Nietzche nihilist miydi?

Nietzsche, bildiğimiz anlamda nihilist bir düşünür değildir, nihilizmin kurucusu payesine hiç layık  değildir.  Nietzsche, bu güne değin yapılan insan yaşamına dair yanlış tespit ve çözümlerin sonucu ortaya çıkan  ruhi bir hastalık olduğunu kabul eder, sorunun nerelerden kaynaklandığını gösterir, ama  derdi her zaman nihilizmi aşmak olmuştur bu yüzden yine kendi deyimiyle …

Simon Critchley, Bellek Tiyatrosu

Ölüyordum. Orası kesin. Gerisi hikâye. Ölüm korkusu gündüzleri çoğunlukla uykuya geçiyor, gecenin geç saatlerinde uyuşukluktan silkinip gırtlağıma çöküyor, o akşam ne kadar içmiş olursam olayım uyumayı imkânsızlaştırıyordu. Uykusuzluk zaten yetişkin olduktan sonraki ömrümün büyük kısmında hep eşlik etmişti bana gizliden gizliye; en azından kazadan sonra. Ama kutuları bulup bellek tiyatrosunu …

Alain Badiou, Başka Bir Estetik

Öteden beri hastalık belirtileri göstermiş, gelgitli, çarpıntılı olmuş bir ilişki. Kaynağında Platon’un şiir, tiyatro ve müzik hakkında verdiği ihraç hükmü var. Zamanının bütün sanatlarını yakından tanıdığı gayet açık olan felsefenin kurucusunun, Devlet’te bütün sanatlar arasından yalnızca askeri müzik ile vatansever şarkılara yer verdiğini belirtmek gerek. Öteki uçta ise, sanata yönelik …

Henri Frederic Blanc, Uyku İmparatorluğu

“Bilim beyefendi, kediler için bulamaçtır. Bakteri yetiştirmek biliniyor da çocuk yetiştirmek artık bilinmiyor. Atomlarla oynanıyor ama incelik artık bilinmiyor. Uzaya gidiliyor ancak denizler pis kokuyor, balıklar ölüyor. Açlıktan ölenlerin gıdasına harcanandan daha fazlası füze yakıtları için harcanıyor. Gerçek şu ki, çok şey bildikçe daha az yaşanıyor. Bilim, toplulukları aptallaştırmaktan ve …

Gerçeklik ve zaman algınıza meydan okuyan beş felsefi kuram

Türkiye’nin ikinci kuşak felsefe profesörlerinden Nermi Uygur, Yaşama Felsefesi isimli deneme kitabında insanların genelde felsefeye korkuyla karışık bir saygı ile yaklaştıklarını belirtir. Bu yazı, pek çok insanın kimi zaman dolaylı, kimi zaman doğrudan karşılaştıkları klasik ve güncel temel felsefî sorulara verilmiş türlü yanıtların kısa özetlerini içeriyor. FOTOĞRAF: ‘THE MATRİX’ (1999), …

Kenan Çağan, Ne Olsa Gider – Anything Goes

Estetik, nesnel belirlemelerin bütünüyle geçersiz olduğu alanlardan biridir. Bu yüzden estetiğin temel kavramları (estetik özne, estetik nesne, estetik değer, estetik beğeni ve estetik tavır) her zaman tartışmalı olmuştur. Bu kavramlara dair süre gelen tartışma, estetik faaliyetin keyfi niteliğine dair bir göndermeyi içermektedir. Ama aynı zamanda estetik faaliyetin değerinin belirlenmesinde bütünüyle …

Cioran’dan seçtiğimiz 41 söz

Hakikatler! Artık onların yükünü çekmek istemiyoruz, ne de onlara kanmak veya suç ortağı olmak. Bir virgül için ölünen bir dünya düşlüyorum. Aşka, hırsa, topluma sırt çevirenlerden kendinizi sakınınız. Vazgeçmiş olmanın intikamını alacaklardır. Fikirler tarihi, yalnızların kininin tarihidir. İleride biyografisini yazacak birinin çıkması ihtimalinin, kimseyi bir hayatı olmaktan vazgeçirmemiş olması inanılmazdır. …

Jorge Luis Borges, Gerçekliğin Postülasyonu

Hume, Berkeley’in savlarının en ufak bir yanıta açık kapı bırakmadığını, en ufak bir fikir üretmediğini kesin bir şekilde belirtmişti; ben de Croce’nin savlarını çürütmek için en az Hume’unki kadar etkili ve ölümcül bir argüman öne sürmek istiyorum. Hume’unki benim amacıma hizmet etmiyor, zira Croce’nin berrak doktrininin ikna etme gibi bir …

Sokrates’in Savunması

Beni suçlayanların üzerinizde nasıl bir etki bıraktıklarını bilemem, Atinalılar; ama öylesine inandırıcı konuştular ki, neredeyse bana kendimi unutturdular; ve gene de söylediklerinin hemen hemen tek bir sözcüğü bile doğru değil. Ama söyledikleri sayısız yalan arasında beni en çok biri şaşırttı: Sizlere benim tarafımdan aldatılmamak için kendinizi kollamanız gerektiği çünkü çok …

Deccal

Nietzsche yaşamı ve yapıtları en çok tartışılan, düşünceleri ise en çok tartıştıran bir filozoftur… Paul Strathern “Nietzsche’yle beraber felsefe tehlikeli bir boyut kazanıyor. Gerçi daha önce de tehlikeli olmuştu, ama başka nedenlerden dolayı. Nietzsche’den önceki yüzyıllarda felsefe, filozoflar için tehlikeliydi, oysa Nietzsche’yle beraber herkes için tehlikeli olmaya başladı,” diyor. “Böyle …

Selahaddin Halilov Kimdir?

Selahaddin Halilov 22 Şubat 1952 yılında, şu anda Gürcistan sınırları içinde bulunan Borçalı ilinin Sarvan (Marneuli) ilçesinde doğdu. 1968 yılında liseyi birincilikle bitirdi ve aynı yıl kazandığı Azerbaycan Devlet Üniversitesi’nin fizik fakültesini 1973 yılında birincilikle bitirdi. Fizik bölümünde araştırma görevlisi olarak ataması yapılsa da Halilov doktora eğitimine felsefe alanında devam …