Ahmet Cora, Biz o gün mavi hapı içecektik be Morfi!

1999’da bir film çekildi.Bilinen çokşey değişti.Siyah ekran üzerine yeşil dijital rakamlar şeklinde hafızalara kazınan giriş jeneriği, o dönem filmi seyretmeye gittiğimde, bana teknoloji temalı soğuk bir film olduğu imajı vermiş, hatta gösterimdeki filmler arasından bu filmi tercih ettiğim için pişmanlıkla karışık bir burukluk hissettirmişti.Film devam ettikçe fikrim de değişti.Zaten daha sonra sinema otoriteleri tarafından da film, bilim kurgu alanında bir devrim olarak yorumlandı.Bu kategoride çıtayı çok yukarılara çıkardığı söylendi.Özellikle serinin birinci filmi, tüm düşünce yapılarını alt üst etti.Devam niteliğindeki ikinci ve üçüncü filmler aynı etkiyi yapmadı.Daha çok ticari yatırım olarak algılandı.

Matrix kelimesini o güne kadar hiç duymamıştık.Lisede “matris” diye bir konu işlemiştik ama aynı temele mi refere ediyordu bilmiyorum.Film özetle, bu dünyaya yalan veya dijital söylemle “sanal” diyordu. Filmde, herşeyin bir yanılsama, beyinde gerçekleşen bir simulasyon olduğu ve hepimizin bu hayali sistemin parçası olduğumuz anlatılıyordu.Bu yalan dünyadan da bizi seçilmiş bir kişi kurtarabilirdi.O da bir bilgisayar programcısıydı.Nick Name’i: Neo

Tavşanı bırakmamalar, sıkıca takip etmeler…sistemin kara gözlüklü ajanlarının slim fit siyah takımları…Uzun deri pardösüler …filmin artistik hareketleriydi.

“Morpheus, seni kendime yakın hissettim, sana Morfi diyebilir miyim?” deme noktasına gelmedi Neo, ama Morfpeus abisinin etki alanından da çıkamadı.
İki renk sunmuştu abisi ona özetle; Kırmızı ve mavi.

Maviyi seçersen yaşamına kaldığın yerden devam edersin.Kafa konforun, düzeninin bozulmaz.Ama kırmızıyı yutarsan titrer ve kendine gelirsin.Derin uykulardan uyanırsın.Bu seçiminle belki o gemi bu limana hiç gelmez, acılar dinmez, savaşlar bitmez.Ama hakikatla yüzleşme nimetine erersin.

Film, biraz “kapitalizm” eleştirisi, biraz ecnebinin “mehdi” referesi.Alttan alta da “sıradan güçlerinle düzeni değiştiremezsin” telkini.

Neo, film karakteri değil de, gerçek kişi olsaydı başına bunca iş geldiğinde “Aga, ne olursa olsun biz o gün mavi hapı içecektik ! “ demesi beklenebilirdi.Yani ikinci bir şansı olsaydı sabah işe gidip, akşam eve gelmesi, herşeyin yeri ayrı deyip yerine göre hareket etmesi, önünü ilikleyip, arz etmesi muhtemeldi.Ama adama kahraman pardösüsünü giydirmişlerdi bir kere, geri dönüş olmazdı.Zaten sonrasında, azmi sayesinde doğa üstü güçlere de sahip olacaktı.O, içinde olduğumuz matrix çadırını yırtabilecek tek adamdı.

Filmin en havalı sözü: ”Aklını özgürleştirmek istiyorsan bildiklerini unutmalısın”

Peki ev, araba taksitlerimiz, kredi kartı borçlarımız ne olacak? Onlar da bizi unutur mu?

Ahmet Cora
İZDİHAM

İzdiham'ın 37. sayısında Rainer Maria Rilke'nin vasiyetnamesi Sema Peltek'in çevirisiyle Tükçe'de ilk kez İzdiham'da yayımlanıyor. Müslüm Gürses’i kapağına taşıyan İzdiham Dergi’nin Ekim-Kasım sayısı; Meltem Gülname Kaynar’ın hazırladığı İzdiham Maarif Takvimi’yle başlıyor. Rilke’nin Vasiyetnamesi ilk kez Sema Peltek'in çevirisiyle Türkçe yayımlanırken Gökhan Özcan’ın kendine has bir tarzda yazdığı yazısıyla devam eden bu sayıda Gerard de Merval’in morg kaydına yer veriliyor. Erhan Tuncer köşesinde Yeşilçam Şiirlerinden oluşan bir yazı dizisine başlarken; birbirinden farklı üsluplarıyla dikkat çeken ve bu sayıda yer alan yazarlar: Ali Ayçil, Atakan Yavuz, Berkan Ürgen, Çağatay Hakan Gürkan, Dilek Kartal, Faruk Aksoy, Furkan Güngör, Güray Süngü, Hakan Göksel, İbrahim Varelci, Melda Zirek, Muhammed Güleroğlu, Oğuzhan Bükçüoğlu, Seda Nur Bilici, Talip Kurşun, Tuğba Karademir, Turan Karataş, Yasin Kara. Şiirleriyle: Bülent Parlak, Abdülhamit Güler, yer alırken; öyküleriyle: Arzu Özdemir, Emine Şimşek, Zeynep Kahraman Füzün; masalıyla: Meryem Ermeydan yer alıyor. Filmler ve Replikler köşesini Berat Karataş hazırladı. Etibar Hesenzade Şehriyar'ın biyografisini yazdığı, Arzu Özdemir'in de bir şiirini çevirdiği dergide: Enes Aras, Mercedes Kadir’i; Ferhat Toka, Cahit Zarifoğlu’nu; Özer Turan, Bakunin’i; Yunus Meşe, Kadı Burhanettin’i anlatıyor. Röportajlarda; Beyazıt Bestami dolarla, Hacı Ahmed Eriş oto tamircileriyle, Mustafa Toprak Ahmet Hamdi Tanpınar ile konuştu. izdiham dergisinin 37. sayısına BURADAN ulaşabilirsiniz.    

Bir Cevap Yazın